رویکردی نوین در ارزیابی ریسک سیل: تلفیق فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل حساسیت در اماکن میراث جهانی شهر تاریخی شوشتر

امانپور, سعید; عبیات, محمود

doi:10.22077/jdcr.2025.10477.1189

رویکردی نوین در ارزیابی ریسک سیل: تلفیق فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل حساسیت در اماکن میراث جهانی شهر تاریخی شوشتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعید امانپور ¹

محمود عبیات ²

¹ استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

² دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

https://doi.org/10.22077/jdcr.2025.10477.1189

چکیده

سیلاب، یکی از پیامدهای شدید هیدرولوژیکی ناشی از تغییر اقلیم، تهدیدی مکرر و مخرب برای اماکن میراث جهانی یونسکو مانند شهر تاریخی شوشتر است. تغییرات اقلیمی و توسعه‌ی شهری، خطر سیلاب‌های مکرر در این منطقه را تشدید کرده است. هدف مطالعه، ارائه چارچوب ارزیابی ریسک برای افزایش تاب‌آوری و پشتیبانی از استراتژی‌های سازگاری در برابر این مخاطرات اقلیمی است. در این پژوهش، مبتنی بر تحلیل سلسله مراتبی با ۱۵ شاخص، در محیط GIS برای شناسایی مناطق خطر سیل، آسیب‌پذیری و ریسک سیل در منطقه ترکیب شد. نتایج نشان داد که بیش از ۳۲ درصد از مساحت منطقه در سطح خطر بالا و بسیار بالا قرار دارد. دقت و اطمینان بالای ۹۰ درصد تأیید شد. تحلیل‌ حساسیت نیز نقش حیاتی شاخص‌ها را نشان می‌دهند. اعتبار این مدل، بینش‌های ارزشمندی را برای تصمیم‌گیرندگان جهت تقویت استراتژی‌های مدیریت پایدار ریسک‌های اقلیمی و حفاظت از میراث فرهنگی در برابر پیامدهای تغییر اقلیم فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

سیلاب

میراث جهانی یونسکو

MCDM-AHP

تاب‌آوری در برابر سیل

شوشتر

موضوعات