نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، گروه مهندسی منابعطبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
3 استاد، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
4 استادیار، گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
چکیده
این پژوهش به توسعه و ارزیابی یک شاخص یکپارچه خشکسالی (IDI) با بهرهگیری از روش پیشرفته «مفصل واین» در حوضه آبخیز میناب می پردازد. با تلفیق چهار شاخص مؤثر (SPI، SRI، SPEI و SMDI)، این رویکرد نوین محدودیتهای روشهای متعارف تکمتغیره را مرتفع میسازد. یافتهها حاکی از آن بود که شاخص SRI نقش متغیر محوری را ایفا کرده و بیشترین همبستگی (۰.۸۲) را با شاخص SPI نشان میدهد. شاخص SPEI حذف گردید و شاخص IDI طراحیشده در مقایسه با سایر indices، از کارایی بالاتری در شناسایی خشکسالیهای مرکب برخوردار است. تحلیلهای آماری، نادر بودن رویدادهای حدی (با دوره بازگشت ۲۲۵۳۳۷ ساله) و نیز وجود رابطهای قوی (۰.۹۵) بین شدت و مدت خشکسالی را آشکار ساخت. این روش، ابزاری robust برای ارزیابی جامع ریسک خشکسالی فراهم میآورد که میتواند مبنای تصمیمگیری در مدیریت منابع آب قرار گیرد، اگرچه پیچیدگی محاسباتی و نیاز به دادههای دقیق از چالشهای پیشروی آن محسوب میشوند.
کلیدواژهها
موضوعات
)