تجزیه و تحلیل مکانی و زمانی تراز آب زیرزمینی، جهت جریان و هیدروگراف واحدآبخوان دشت کهورستان

دست انداز, طنان; صادقی لاری, عدنان; بهرامی, مهدی

doi:10.22077/jdcr.2023.6680.1038

تجزیه و تحلیل مکانی و زمانی تراز آب زیرزمینی، جهت جریان و هیدروگراف واحدآبخوان دشت کهورستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

طنان دست انداز ¹

عدنان صادقی لاری ²

مهدی بهرامی ³

¹ دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

² استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

³ دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی دانشگاه فسا، فسا، ایران.

https://doi.org/10.22077/jdcr.2023.6680.1038

چکیده

در اکوسیستم مناطق خشک و نیمه‌خشک از جمله ایران، آب زیرزمینی به ‌عنوان منبع اصلی تأمین آب محسوب می‌شود. در حال حاضر برداشت بیش‌ازحد ، این منابع حیاتی را در معرض نابودی قرار داده است. لذا بررسی تغییرات کمی منابع آب زیرزمینی در این نواحی ضروری به نظر می‌رسد. از اینرو دشت کهورستان واقع در شمال غرب استان هرمزگان با هدف برررسی هیدروگراف واحد بلند مدت آبخوان کهورستان، پهنه‌بندی تراز آب زیرزمینی و تعیین جهت آب زیرزمینی در نظر گرفته شد. در این مطالعه از داده‌های اندازه‌گیری شده‌ی بارش و تراز آب زیرزمینی در سه دوره زمانی پنج‌ساله و یک دوره زمانی چهارساله جهت تحقق اهداف ذکر شده استفاده گردید. ترسیم هیدروگراف واحد بلندمدت این آبخوان، حاکی از وجود یک‌روند نزولی در ناحیه مورد مطالعه بود. ترسیم نقشه پهنه‌بندی تراز آب زیرزمینی نشان داد که بیشترین و کمترین تراز آب زیرزمینی به ترتیب مربوطه به دوره پنج‌ساله اول و چهارم می‌باشد. در هر چهار دوره بالاترین و پایین‌ترین تراز آب زیرزمینی به ترتیب در قسمت‌های شمال غربی و جنوب شرقی آبخوان مشاهده گردید. ترسیم نقشه‌های جهت جریان نشان داد که جهت‌ غالب جریان در این دشت از محدوده‌ی ارتفاعات شمال غربی به سمت جنوب شرقی آبخوان می باشد.

کلیدواژه‌ها

جهت جریان

هیدروگراف واحد

تراز آب زیرزمینی

موضوعات

خشکسالی

Adeli B, Kangarani H, Sadodin A, Bazrafshan O, Armin M. (2018). Using the WQI method and the Man-Kendall test to assess the qualitative and quantitative status of groundwater aquifers (case study: Sarkhoon plain, Hormozgan province). Iranian Journal of Eco Hydrology. 5(3), 801–811. Available from: https://www.magiran.com/paper/1877666. [In Persian].

Aravinthasamy, P., Karunanidhi, D., Subramani, T., Srinivasamoorthy, K., & Anand, B. (2020). Geochemical evaluation of fluoride contamination in groundwater from Shanmuganadhi River basin, South India: implication on human health. Environmental Geochemistry and Health, 42(7), 1937–1963. doi: 10.1007/s10653-019-00452-x

Ashraf, S., AghaKouchak, A., Nazemi, A., Mirchi, A., Sadegh, M., Moftakhari, H. R., Hassanzadeh, E., Miao, C. Y., Madani, K., Mousavi Baygi, M., Anjileli, H., Arab, D. R., Norouzi, H., Mazdiyasni, O., Azarderakhsh, M., Alborzi, A., Tourian, M. J., Mehran, A., Farahmand, A., & Mallakpour, I. (2019). Compounding effects of human activities and climatic changes on surface water availability in Iran. Climatic Change, 152(3–4), 379–391. doi: 10.1007/s10584-018-2336-6

Bahrami, M., Amiri, M. J., & Badkubi, M. (2020). Application of horizontal series filtration in greywater treatment: a semi-industrial study. Australian Journal of Water Resources, 24(2), 236–247. doi: 10.1080/13241583.2020.1824610

Bahrami, M., Khaksar, E., & Bahrami, A. (2022). Groundwater quality evaluation for potable and irrigation uses in the semi-arid region of southern Iran. Irrigation and Drainage, 71(3), 749–765. doi: 10.1002/ird.2671

DeNicola, E., Aburizaiza, O. S., Siddique, A., Khwaja, H., & Carpenter, D. O. (2015). Climate change and water scarcity: The case of Saudi Arabia. In Annals of Global Health (Vol. 81, Issue 3, pp. 342–353). Elsevier USA. doi: 10.1016/j.aogh.2015.08.005

Dustmohammadian, A.H., Mohammady, M., Amiri, M., & Kianian, M.K.. (2021). Investigating Temporal Changes of Groundwater Quality in Semnan Plain Using Geostatistical Method. Iranian Journal of Watershed Management Science and Engineering, 14(51 ), 59-62. SID. https://sid.ir/paper/402865/en

Jalili, D., RadFard, M., Soleimani, H., Nabavi, S., Akbari, H., Akbari, H., Kavosi, A., Abasnia, A., & Adibzadeh, A. (2018). Data on Nitrate–Nitrite pollution in the groundwater resources a Sonqor plain in Iran. Data in Brief, 20, 394–401. doi: 10.1016/j.dib.2018.08.023

Karunanidhi, D., Aravinthasamy, P., Subramani, T., Roy, P. D., & Srinivasamoorthy, K. (2020). Risk of Fluoride-Rich Groundwater on Human Health: Remediation Through Managed Aquifer Recharge in a Hard Rock Terrain, South India. Natural Resources Research, 29(4), 2369–2395. doi: 10.1007/s11053-019-09592-4

khajeh M, bazrafshan O, vagharfard H, Esmaeelpoor Y. (2015). An Investigation on the Quantity and Quality of Groundwater in the Parishan Plain. MJSP, 18 (4) , 71-96. URL: http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-116-fa.html. [In Persian].

Khoramabadi S., G., Yusefzadeh, A., Godini, H., Hoseinzadeh, E., & Khoshgoftar, M. (2014). Water Quality Zoning Based on Water Quality Index and Wilcox Index Using Geographic Information System. Jundishapur Journal of Health Sciences, 6(3), 1-8. doi: 10.5812/jjhs.21724

Kia, F., Ghorbani, K., & Salarijazi, M.. (2019). Assessment of Spatial and Temporal Variations of Groundwater Quality Using WQI during Two Decades in Aquifer of Golestan Province. Iranian Journal of Soil and Water Research, 50(1 ), 39-51. SID. https://sid.ir/paper/225573/en

Madani, K. (2014). Water management in Iran: what is causing the looming crisis? Journal of Environmental Studies and Sciences, 4(4), 315–328. doi: 10.1007/s13412-014-0182-z

Madani, K., AghaKouchak, A., & Mirchi, A. (2016). Iran’s Socio-economic Drought: Challenges of a Water-Bankrupt Nation. Iranian Studies, 49(6), 997–1016. doi: 10.1080/00210862.2016.1259286

Maghrebi, M., Noori, R., Bhattarai, R., Mundher Yaseen, Z., Tang, Q., Al-Ansari, N., Danandeh Mehr, A., Karbassi, A., Omidvar, J., Farnoush, H., Torabi Haghighi, A., Kløve, B., & Madani, K. (2020). Iran’s Agriculture in the Anthropocene. Earth’s Future, 8(9), 1-15. doi: 10.1029/2020EF001547

Mirzaei, A., Saghafian, B., Mirchi, A., & Madani, K. (2019). The groundwater-energy-food nexus in Iran’s agricultural sector: Implications for water security. Water (Switzerland), 11(9), 1-15. doi: 10.3390/w11091835

Nouraki A., hooshmand AR. (2020). Evaluation of Trend and Spatial Distribution Pattern of Groundwater Quality Using Water Quality Indices (Case study: Hamedan-Bahar plain). Journal of Environmental Science and Technology, 22(7), 415–28. Available from: https://jest.srbiau.ac.ir/article_17420.html [In Persian].

Taylor, R. G., Todd, M. C., Kongola, L., Maurice, L., Nahozya, E., Sanga, H., & Macdonald, A. M. (2013). Evidence of the dependence of groundwater resources on extreme rainfall in East Africa. Nature Climate Change, 3(4), 374–378. doi: 10.1038/nclimate1731

‫ Yekom consulting engineers. (2011). Geophysical study of Kahorestan Sub-Catchment,The Regional Water Company of Hormozgan, Hormozgan Province, Iran. [In Persian).].