شبیه‌سازی عملکرد زعفران با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی (ANN) در افق زمانی آینده بر اساس برون‌داد مدل‌های CMIP6 (مطالعه موردی: استان‌های خراسان شمالی، رضوی و جنوبی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری مهندسی منابع آب دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استاد گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه بیرجند

10.22077/jdcr.2026.12142.1286
چکیده
باتوجه‌به تأثیر تغییر اقلیم بر عملکرد محصولات کشاورزی، در مطالعه حاضر، متغیرهای اقلیمی مرتبط با عملکرد زعفران با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی تعیین و پس از انتخاب مدل اقلیمی مناسب برای استان‌های خراسان شمالی، رضوی و جنوبی، عملکرد در دوره‌های آتی تحت سناریوهای SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 مبتنی بر CMIP6 شبیه‌سازی شد. مقایسه‌ی نتایج مدل‌های اقلیمی ACCESS-ESM1-5-5، HadGEM3-GC31- LLو MRI-ESM2-0 نشان داد که مدل‌ ACCESS-ESM1-5-5 برای استان‌های خراسان شمالی و خراسان جنوبی و مدل MRI-ESM2-0 برای استان‌ خراسان رضوی مناسب می‌باشد. پس از اجرای الگوریتم در محیط R، نتایج نشان داد که شبکه‌های منتخب با R2 معادل 0.85، 0.88 و 0.87،RMSE معادل 0.18، 0.419 و 0.551 و MAE معادل 0.15، 0.313 و 0.516 به‌ترتیب در خراسان شمالی، خراسان رضوی و خراسان جنوبی، توانایی قابل قبولی در پیش‌بینی عملکرد زعفران دارد. بررسی نتایج شبکه‌های عصبی منتخب نشان داد که بارش دوره خواب در هر سه استان انتخاب و علاوه بر آن، بارش دوره گلدهی، حداکثر و حداقل دمای دوره گلدهی و تعداد روزهای یخبندان در خراسان شمالی؛ بارش دوره رویشی و گلدهی، حداکثر دمای دوره خواب و گلدهی و حداقل دمای دوره گلدهی در خراسان رضوی؛ و بارش دوره رویشی و تعداد روزهای گرم دوره خواب در خراسان جنوبی در معماری بهینه انتخاب گردیدند. پیش‌بینی‌های آینده حاکی از تفاوت پاسخ عملکرد زعفران به سناریوهای تغییر اقلیم در استان‌های مختلف است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 29 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 26 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 26 مهر 1405