مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم

پویایی‌ مکانی-زمانی خشکسالی در طول یک گرادیان اقلیمی در زاگرس مرکزی: ارزیابی چندمقیاسی با استفاده از IDSPI و SPEI

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمیدرضا ناجی 1
مهدی حیدری 1
مرزبان فرامرزی 2
فروغ سهیلی 3

1 گروه علوم جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ایلام، ایلام

2 گروه مدیریت مراتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ایلام، ایلام

3 گروه علوم جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ایلام، ایلام، ۶۹۳۱۵-۵۱۶، ایران

https://doi.org/10.22077/jdcr.2026.11639.1262
چکیده
این مطالعه به بررسی تحلیل مکانی-زمانی پویایی‌های خشکسالی در طول یک گرادیان اقلیمی در جنگل‌های زاگرس طی دوره ۳۰ ساله (۱۹۹۳-۲۰۲۲) می‌پردازد. به منظور تحلیل دقیق، منطقه به پنج منطقه اقلیمی (خشک، نیمه‌خشک، مدیترانه‌ای، نیمه‌مرطوب و بسیار مرطوب) تفکیک شد و از شاخص SPEI در چهار مقیاس زمانی مختلف استفاده گردید. همچنین، شاخص یکپارچه شدت و پایداری خشکسالی (IDSPI) برای ارزیابی هم‌زمان شدت، تداوم و پایداری رویدادهای حدی تعریف شد. نتایج نشان داد که روند کاهشی بارش‌ها در تمامی اقلیم‌ها معنادار است. اقلیم نیمه‌خشک با بیشترین شدت تجمعی، بحرانی‌ترین وضعیت را تجربه کرده است. با این حال، تحلیل‌های IDSPI نشان داد که در سال‌های پایانی دوره (۲۰۲۱-۲۰۲۲)، خشکسالی‌های شدید SPEI ≤ −2.0)) از مناطق خشک به سمت اقلیم‌های مدیترانه‌ای و مرطوب گسترش یافته است. این پدیده نشان‌دهنده کاهش تاب‌آوری اکوسیستم‌های مرطوب در برابر شوک‌های هیدروکلیماتیک بلندمدت است. در نهایت، نتایج حاضر تأیید می‌کند که خشکسالی در جنگل‌های زاگرس از یک پدیده محلی در مناطق خشک به یک بحران گسترده تبدیل شده که مناطق مرطوب را نیز در بر گرفته است. این یافته‌ها اهمیت بازنگری در برنامه‌های مدیریت منابع آب در مناطق مرطوب زاگرس را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

تغییرپذیری هیدروکلیماتیک
تحلیل روند
رویدادهای حدی
تاب‌آوری اکوسیستم
زاگرس
موضوعات
مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 08 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 27 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 08 مهر 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما