مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم

بررسی تغییرات توابع احتمال بارش در ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

احمد رضا قاسمی

دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه شهرکرد

10.22077/jdcr.2026.11509.1247
چکیده
تغییرات اقلیمی نه تنها میانگین بارش بلکه ساختار آماری توزیع بارش، مانند فراوانی رخدادهای حدی، چولگی و کشیدگی سری‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین در این پژوهش برای درک عمیق‌تر از تاثیر تغییرات اقلیمی بر بارش، تغییر در توابع احتمال سری داده‌های بارش مورد بررسی قرار گرفت. طول دوره آماری مورد مطالعه، کل دوره آماری موجود در کشور از سال 1951 تا 2025 در نظر گرفته شد و 87 ایستگاه با حداقل 40 سال و حداکثر 75 سال داده مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا با استفاده از روش پتیت نقطه تغییر سری‌های بارش ماهانه و سالانه شناسایی و سپس بهترین توزیع احتمال برای سری‌های قبل و بعد از نقطه تغییر تعیین و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد به‌جز چند مورد در تمام ایستگاه‌ها و ماه‌های دارای نقاط تغییر معنی‌دار، تابع توزیع احتمال بارش قبل و بعد از نقطه تغییر با هم متفاوت است که نشان می‌دهد علاوه وجود تغییر در میانگین، خصوصیات دیگر سری‌های بارش مانند چولگی، کشیدگی و واریانس نیز دچار تغییر شده‌اند. این امر حاکی از یک تغییر الگوی عمیق در بارش بعد از نقاط تغییر معنی‌دار در این ایستگاه‌ها است. کاهش احتمال بارش‌های شدید و افزایش احتمال بارش‌ها کم بعد از نقطه تغییر در اغلب این ایستگاه‌ها قابل مشاهده است که نشان دهنده افزایش فراوانی رخدادهای بارش ضعیف است. این الگوی تغییرات نشان می‌دهد رژیم بارش اغلب ایستگاه‌های دارای نقطه تغییر معنی‌دار پس از نقطه تغییر به سمت خشک‌تر شدن حرکت کرده و سیستم بارشی غالب، توان تولید بارش‌های شدید را کمتر دارد.

کلیدواژه‌ها

توابع احتمال
بارش
نقطه تغییر
ایران
موضوعات
مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 22 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 19 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 19 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما