ارزیابی مدل آب-محور AquaCrop در شبیه‌سازی عملکرد گندم در چهار سال متوالی در سایت‌های الگویی استان خوزستان

باوی, عادل

doi:10.22077/jdcr.2026.9191.1134

ارزیابی مدل آب-محور AquaCrop در شبیه‌سازی عملکرد گندم در چهار سال متوالی در سایت‌های الگویی استان خوزستان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عادل باوی

استادیار

https://doi.org/10.22077/jdcr.2026.9191.1134

چکیده

گرچه مطالعات مختلفی با استفاده از مدل AquaCrop برای شبیه‌سازی گندم انجام شده است؛ لیکن ارزیابی این مدل گیاهی در طول چند سال و در سطح مزرعه کمتر مورد توجه محققان بوده است. با توجه به وجود طرح‌های کلان ملی، مانند مزارع گندم بنیان در کشور، لازم است قابلیت مدل AquaCrop در شرایط واقعی و در طول بازه زمانی طولانی بررسی گردد. بدین منظور، از داده‌های برداشت شده از مزارع گندم بنیان استان خوزستان در طی سال‌های 1399 الی 1402 در شهرهای شوش، اهواز، هویزه و خرمشهر و با مجموع مساحت 4000 هکتار استفاده گردید. به منظور ارزیابی مدل AquaCrop، از آماره‌های میانگین خطای اریب (MBE)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، جذر میانگین مربعات خطای نرمال شده (NRMSE)، شاخص توافق (d)، کارایی مدل (EF) و ضریب تبیین (R2) استفاده شد. نتایج نشان داد که دقت مدل AquaCrop در کلیه شهرستان‌ها در دسته‌ی عالی قرار داشت (NRMSE<0.1). با گذشت زمان، در طول دوره تحت مطالعه، دقت مدل AquaCrop افزایش یافت به طوری که NRMSE از 09/0 در سال 1399 به 05/0 در سال 1402 رسید. در کلیه شهرهای تحت مطالعه مدل AquaCrop دچار خطای کم‌برآوردی گردید (MBE<0). این وضعیت برای عامل سال‌ نیز مشاهده شد. براساس کلیه نتایج، تغییر مکانی اثری بر دقت این مدل گیاهی نداشت ولی گذشت زمان و بهبود عملکرد گندم در سایت‌های الگویی گندم‌بنیان سبب افزایش دقت آن شد.

کلیدواژه‌ها

تغییرات عملکرد

عملکرد گندم

مزارع گندم‌بنیان

مدل‌سازی گیاهی

موضوعات