مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم

ارزیابی اثربخشی سامانه هوشمند هوشاب بر بهره‌وری فیزیکی آب و عملکرد گندم در شرایط مزرعه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مصطفی گودرزی 1
محمدمهدی نخجوانی مقدم 2
بهمن یارقلی 2

1 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 استادیار پژوهشی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

10.22077/jdcr.2026.11628.1260
چکیده
این پژوهش با هدف ارزیابی عملکرد سامانه هوشمند مدیریت آبیاری «هوشاب» در کاهش مصرف آب، افزایش عملکرد گندم و بهبود بهره‌وری مصرف آب گندم رقم میهن در شهرستان الیگودرز انجام شد. این پژوهش طی دو سال زراعی 1403-1402 و 1404-1403 در قالب مطالعه مقایسه‌ مزرعه‌ای با دو تیمار مدیریت آبیاری هوشمند و تیمار مدیریت متداول کشاورز (شاهد) در روش آبیاری بارانی کلاسیک اجرا شد. برای هر تیمار، چهار تکرار مستقل به مساحت تقریبی ۱۰ هکتار انتخاب شد و هر قطعه به‌عنوان یک واحد آزمایشی مستقل مدیریت، آبیاری و ارزیابی شد. حجم آب مصرفی، عملکرد دانه و بهره‌وری مصرف آب اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون t مستقل در سطح احتمال 5 درصد تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر تیمار بر حجم آب مصرفی، عملکرد دانه و بهره‌وری مصرف آب معنی‌دار بود. به طور میانگین در دو سال مورد آزمایش حجم آب مصرفی در تیمار هوشاب با در مقایسه با مدیریت متداول به میزان 15/17 درصد کاهش یافت. همچنین عملکرد دانه 15/8 درصد افزایش یافت. بهره‌وری آب نیز به طور میانگین 3/30 درصد افزایش نشان داد. سامانه هوشمند هوشاب با بهینه‌سازی زمان و مقدار آبیاری، ضمن کاهش مصرف آب، موجب افزایش عملکرد و بهره‌وری فیزیکی آب گندم شد. استفاده از این سامانه به عنوان یک راهکار مؤثر برای مدیریت پایدار منابع آب در مناطق نیمه‌خشک کشور پیشنهاد می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

آبیاری هوشمند
مدیریت آب
کشاورزی دقیق
الیگودرز
بهره‌وری آب
موضوعات
مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 14 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 31 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 01 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما