نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• احمد جعفرزاده ¹
• سمیه اسلامی شکوه ²

¹ گروه مهندسی عمران- آب، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران

² گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران

چکیده

روند تغییرات مؤلفه‌های اقلیمی نشان‌دهنده چگونگی تأثیر تغییر اقلیم بوده و از جمله مهم‌ترین بخش‌های مطالعات تغییر اقلیم به شمار می‌رود. ازاین‌رو، این پژوهش در نظر دارد تحلیل روند تغییرات سالانه مؤلفه‌های اقلیمی استان سمنان را طی دوره ۲۰۰۰-۲۰۲۲ مورد ارزیابی قرار دهد. داده‌های روزانه مؤلفه‌های فوق جمع‌آوری شد و اقدامات پیش‌پردازش نظیر حذف داده‌های پرت و جایگزینی داده‌ها مفقود انجام شد. پیش از بررسی تحلیل روند، تحلیل خودهمبستگی مؤلفه‌های اقلیمی به تفکیک ایستگاه‌های مختلف انجام شد. در ادامه، کارایی دو آزمون‌ ناپارامتریک من کندال و اسپیرمن در تحلیل روند مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این مطالعه در خصوص تحلیل روند نشان داد که گرایش دمایی اغلب به‌صورت افزایشی و روند بارش به صورت کلی کاهشی است. با استناد به نتایج مشخص شد که اگرچه بسیاری از تغییرات روند از نظر آماری معنادار نبودند، اما بیشترین افزایش دما در طول بازه مطالعاتی در ایستگاه گرمسار و کمترین تغییر در ایستگاه میامی رخ داده است. درخصوص تغییرات روند بارش، ایستگاه سمنان با بیشترین کاهش بارش 23/2- میلی‌متر در سال و ایستگاه دامغان با کمترین میزان تغییرات بارش در هر سال 88/1 میلی‌متر کاهش داشت. بررسی جنبه‌های کاربردی دو آزمون MKT و SPT در تحلیل روند مؤلفه‌های اقلیمی نیز مشخص کرد که آزمون MKT قابلیت اعتمادپذیری بیشتری دارد. ارزیابی مکانی-زمانی روند تغییرات نشان داد که روند افزایشی دما محتمل‌تر از روند کاهشی بارش در منطقه است. همچنین، روند تغییرات بارش و دما در نواحی غربی استان سمنان بسیار قوی‌تر از سایر مناطق است.

کلیدواژه‌ها

• الگوهای مکانی- زمانی
• تغییر اقلیم
• خودهمبستگی
• دما
• شدت روند

موضوعات

• تغییراقلیم