نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• پروین ذوالفقاری ¹
• ابوطالب هزارجریبی ²
• محمد اسماعیل اسدی ³
• ابراهیم امیری ⁴

¹ فارغ التحصیل دکتری آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

² گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

³ پژوهش و کارشناس ارشد بخش تحقیقات فنی و مهندسی، بخش فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، گرگان، ایران،

⁴ گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران،

چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی تاب‌آوری رقم بومی برنج طارم در برابر تغییرات اقلیمی در استان گلستان انجام شد. داده‌های مزرعه‌ های سال زراعی ۱۴۰۰ برای کالیبراسیون و واسنجی مدل CERES-Rice مورد استفاده قرار گرفت. داده‌های اقلیمی پایه از ایستگاه سینوپتیک گرگان استخراج و برای دوره آینده با استفاده از مدل HadGEM3-GC31-LL تحت سه سناریوی انتشار SSP126، SSP245 و SSP585 شبیه‌سازی شد.

نتایج نشان داد که مدل از دقت بالایی در پیش‌بینی مراحل رشد و عملکرد برخوردار است (RMSE <۱۰٪). افزایش دما، به‌ویژه در مرحله پر شدن دانه، موجب کاهش معنی‌دار عملکرد و افزایش نیاز آبی گردید. در سناریویSSP126، سیستم کشت پایداری نسبی خود را حفظ کرد، اما در سناریویSSP585 تاب‌آوری کاهش یافته و نوسانات عملکرد افزایش یافت. این نتایج نشان می‌دهد که پایداری تولید برنج به شدت وابسته به مدیریت سازگار با تغییر اقلیم است. راهکارهایی نظیر استفاده از ارقام مقاوم به گرما و بهینه‌سازی مصرف آب توصیه می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

• سازگاری اقلیمی
• کشاورزی پایدار
• تنش محیطی
• مدلسازی

موضوعات

• تغییراقلیم