دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Evaluating the Quality of Shiraz Wastewater Treatment Plant Effluent for Agricultural Uses in Drought Conditions Utilizing IRWQI, NSFWQI, and OWQI Indicatorsارزیابی کیفیت پساب تصفیهخانه فاضلاب شهر شیراز جهت استفاده مجدد در بخش کشاورزی در شرایط خشکسالی با استفاده از شاخصهای IRWQI، NSFWQI و OWQI114295410.22077/jdcr.2023.6628.1035FAهانیه قائدیدانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.مهدی بهرامیدانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران.Journal Article20230730The utilization of non-conventional water sources, such as saline water, drainage, and sewage, has proven to be highly effective in managing droughts given the limitations of the country's water resources. The primary advantage of utilizing effluent from urban wastewater treatment plants is the stability of these sources, their accessibility, and their low cost for irrigating agricultural lands, which ultimately addresses the issue of water scarcity. In this study, the quality of Shiraz urban sewage treatment plant effluent was evaluated for agricultural purposes by calculating the National Sanitation Foundation of America water quality index (NSFWQI) and the Oregon water quality index (OWQI) using daily data from 2018 to 2019. Nine parameters were selected to calculate the NSFWQI index for the Shiraz treatment plant, including turbidity, temperature, phosphate, nitrate, coliform, biological oxygen demand (BOD), total dissolved solids (TDS), dissolved oxygen (DO), and pH. The OWQI quality index is similar to the NSFWQI index but includes eight parameters: temperature, dissolved oxygen, biological oxygen demand, pH, nitrogen, total phosphorus, total dissolved solids, and fecal coliform. The results showed that the average NSFWQI values varied between 28.73 and 31.54 in different months, indicating poor quality. The monthly OWQI values ranged from 4.38 to 7.95, indicating very poor quality. Therefore, given the low quality of the effluent, it is recommended for use only in irrigating non-productive plants, forest parks around Shiraz, and a limited part of urban green space.استفاده از آبهای نامتعارف از جمله آبهای شور، زهآبها و پساب با توجه به محدودیتهای منابع آبی کشور در مدیریت خشکسالی بسیار مؤثر است. مهمترین مزیت استفاده از پساب تصفیهخانههای شهری، ثابت بودن این منابع، سهولت دسترسی و قیمت ارزان آن برای آبیاری زمینهای کشاورزی یا به بیان دیگر حل مشکل کمبود آب میباشد. در این پژوهش شاخص کیفیت آب بنیاد ملی بهداشت آمریکا (NSFWQI) و شاخص کیفیت آب اورگان (OWQI) با استفاده از دادههای روزانه تصفیهخانه فاضلاب شهری شیراز طی سالهای 1397 تا 1398 محاسبه گردید و کیفیت پساب خروجی برای مصارف کشاورزی مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نظر افراد متخصص نه پارامتر کدورت، دما، فسفات، نیترات، کلیفرم، اکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی (BOD)، مواد جامد کل (TDS)، اکسیژن محلول (DO) و pH جهت محاسبه شاخص NSFWQI برای تصفیهخانه شهر شیراز انتخاب گردید. شاخص کیفی OWQI همانند شاخص NSFWQI است با این تفاوت که حاوی هشت پارامتر شامل دما، اکسیژن محلول، اکسیژن خواهی بیولوژیکی، pH، نیتروژن، فسفر کل، کل جامدات محلول و کلیفرم مدفدعی میباشد. نتایج نشان داد مقادیر میانگین شاخص NSFWQI در ماههای مختلف بین 73/28 تا 54/31 بود که در طبقه کیفیت ضعیف قرار میگیرد. همچنین بر اساس مقادیر OWQI ماهانه که در بازه 38/4 تا 95/7 قرار میگیرد کیفیت این پساب خیلی ضعیف است. پساب با چنین کیفیتی را میتوان صرفاً برای آبیاری گیاهان غیرمثمر و پارکهای جنگلی اطراف شیراز و حتی قسمتی از فضای سبز شهری بهکار برد.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2954_d6de91f2795a78c193936b0d8671a4aa.pdfدانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Preservation and Restoration of the Hamon Wetland is a Common Solution for Iran and Afghanistan in the Field of Facing the Phenomenon of Climate Changeحفظ و احیا تالاب هامون راهکاری مشترک برای ایران و افغانستان در زمینه مواجهه با پدیده تغییر اقلیم1538295210.22077/jdcr.2023.6658.1037FAمحمدرضا فرزانهاستادیار گروه مهندسی محیط زیست و پایش آلایند ه ها، پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، تهران، ایران.فائزه بنی مصطفی عربدانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه ریاضی مالی، دانشکده آمار، ریاضی و رایانه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.سحر حسین همارشیداستادیار دانشکده علوم کاربردی، دانشگاه پلی تکنیک سلیمانیه، حلبچه، عراقJournal Article20230806Iran and Afghanistan have a long history of facing climate hazards, leading to extensive damages to life, the environment, and economies. This research conducted a comprehensive comparative analysis of their long-term climate conditions on a national scale.Future climate scenarios based on IPCC6AR were projected to understand climatic similarities between the two nations. The results showed that recent years experienced the highest average temperatures in both countries, with significant changes occurring between 1991 and 2020 within the past 80 years. Monthly average temperatures over the last 80, 50, and 30 years exhibited a consistent upward trend, with the last decade being the warmest. Regarding precipitation patterns, the research revealed significant distribution changes in the last 80 years, particularly during 1951-1980 and 1971-2000 in Iran and Afghanistan, respectively. The study also examined natural hazards statistics resulting from climate change, including event frequency and the number of affected individuals over the past 40 years in both countries. The research emphasized preserving and revitalizing wetlands as an effective triple strategy to address climate change impacts in both countries. Given their shared exposure to climate change, conserving and restoration the Hamoun wetlands is crucial. Additionally, involving third parties in international discussions about wetlands or climate change can help resolve disputes.In conclusion, this study highlights the importance of understanding historical climate conditions and potential future scenarios for Iran and Afghanistan.کشورهای ایران و افغانستان در طول تاریخ با خطرهای اقلیمی مواجه بودهاند که منجر به خسارتهای جانی، محیطزیستی و اقتصادی گستردهای شده است. در این پژوهش شرایط بلند مدت اقلیمی گذشته دو کشور ایران و افغانستان در مقیاس کلان ملی و از منظر پارامترهای اقلیمی و مخاطرات طبیعی مقایسه گردید و بر مبنای گزارش ششم هیات بین الدول تغییر اقلیم تصویرسازی شرایط محتمل دوره آتی تحت سناریوهای مختلف برای پارامترهای دما و بارندگی ارائه گردید تا شباهت اقلیمی دو کشور از منظر شاخصهای مذکور تبیین گردد و در نهایت با بهره گیری از روش تحقیق کیفی دلیل توجه به حفاظت و احیا تالاب بمنظور راهکار مشترک دو کشور در مواجهه با پدیده تغییر اقلیم تبیین گردید. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین دما در هر دو کشور به سالهای اخیر تعلق دارد و بیشترین تغییر در توزیع میانگین دما در 80 سال اخیر، متعلق به دوره 1991-2020 است. دهه اخیر ، گرمترین دهه بوده است. بیشترین حوادث رخداده و تعداد افراد تحت تاثیر در 40 سال اخیر در هر دو کشور بررسی میشود. حفظ و احیا تالاب یک استراتژی سه گانه سازگار با تغییر اقلیم است و در شرایطی که هر دو کشور متاثر از تغییر اقلیم هستند، تمرکز جدی بر حفظ و احیای تالاب هامون و همچنین نقش اشخاص ثالث در عرصه بینالمللی در زمینه تالاب یا تغییر اقلیم یا هر دو، از راهکارهای مهم برای حل مناقشه بین دو کشور است.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2952_3dba2d63ec9d38cd944fa9cb01fcdc50.pdfدانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Monitoring and Assessing Spatial and Temporal Characteristics of Drought in Iran Using Remote Sensingپایش و ارزیابی ویژگیهای مکانی و زمانی خشکسالی در ایران با استفاده از سنجش از دور3958295610.22077/jdcr.2024.7011.1050FAمحدثه السادات فخاردانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایرانبیژن نظریدانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.Journal Article20231202This study identified and described drought using multiple MODIS-based indicators, so the temporal-spatial characteristics of the intensity and frequency of drought in the entire country in the period from 2001 to 2021 using the standardized precipitation index in the form of one month SPI-1. Three-month SPI-3 and one-year SPI-12, based on CHIRPS precipitation data set with spatial resolution of 5 km, vegetation condition index (VCI), temperature condition index (TCI) and vegetation health index (VHI) were investigated. the distribution of rainfall in the southeastern and central regions of the country is less than 200 mm per year. Examining the ratio of drought classes based on the TCI index shows that the area ratio of the areas that are in the severe drought class in 2020 and 2021 is 36.7% and 43.2%, respectively, which has increased by about 7%. The comparison of the area of the drought class of the TCI and VCI indices also shows that the VCI index has overestimated the areas in the severe drought class by 3.7% and 5.1% in 2020 and 2021. Also, the VHI index shows that 6 provinces in the southern region of the country have experienced long-term drought between 2009 and 2021.این مطالعه به شناسایی و توصیف خشکسالی با استفاده از شاخصهای چندگانه مبتنی بر MODIS پرداخته بنابراین ویژگیهای زمانی- مکانی شدت و فراوانی خشکسالی در کل کشور در بازه زمانی سالهای 2001 تا 2021 با استفاده از شاخص بارش استاندارد شده به صورت یک ماهه SPI-1، سه ماهه SPI-3 و یکساله SPI-12، براساس مجموعه داده بارش CHIRPS با قدرت تفکیک مکانی 5 کیلومتر، شاخص وضعیت پوشش گیاهی (VCI)، شاخص وضعیت دما (TCI) و شاخص سلامت پوشش گیاهی (VHI) مورد بررسی قرار گرفت. پراکندگی بارندگی در نواحی جنوب شرقی و نواحی مرکزی کشور کمتر از 200 میلیمتر در سال است. بررسی نسبت کلاسهای خشکسالی بر اساس شاخص TCI نشان میدهد نسبت مساحت مناطقی که در سال 2020 و 2021 در کلاس خشکی شدید قرار دارند به ترتیب 7/36% و 2/43% بوده که حدود 7 درصد افزایش داشته است. مقایسه مساحت کلاس خشکسالی دو شاخص TCI و VCI نیز نشان میدهد که شاخص VCI در سال 2020 و 2021 به میزان 7/3% و 1/5% سطح مناطقی که در کلاس خشکسالی شدید قرار دارند را بیشتر برآورد کرده است. همچنین شاخص VHI نشان میدهد 6 استان ناحیه جنوبی کشور، بین بازه زمانی سالهای 2009 تا 2021 خشکسالی طولانی مدت را تجربه کردهاند.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2956_2a10d09620c22ecbdb233c219c37d0db.pdfدانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Determining the Water Requirement of Tehran Pine and Chinaberry at Various Vegetative Ages under Drought Stress Conditionsتعیین نیاز آبی گونههای کاج تهران و زیتون تلخ در سنین مختلف رویشی در شرایط تنش خشکی5976295710.22077/jdcr.2024.7076.1056FAمحمد عسگریدانشجوی فقید دکتری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.وحید اعتماددانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.خالد احمدآلیاستادیار، گروه احیا و مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.احسان عبدیدانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.سلمان زارعاستادیار، گروه احیا و مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.محسن جوانمیری پوردانش آموخته دکتری علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.Journal Article20231223This study investigates the effect of drought stress on water requirement and morphological characteristics of Eldarica pine and Chinaberry species at different vegetative ages in Robat-Karim region of Tehran province. This study was conducted as a factorial design with three factors: species type, age, and drought stress with a completely random basic design in 10 replications. The factors included the plant component i.e. Tehran pine and bitter olive species and age in three levels (one, three and five years) and drought stress in three levels: mild, medium and high (0.3, 0.5 and 0.7). A total of 18 treatments (9 treatments for each species) and considering the number of 10 repetitions, a total of 180 microlysimeters were obtained. This research was defined according to its objectives, i.e. determining the water requirement, determining the plant factor and examining the effect of drought stress on the water requirement and plant factor. In the phases of determining irrigation planning, there was moisture monitoring in drought stress levels and the measurement of water requirements of species, the phase of calculating reference evaporation and transpiration and vegetation coefficient, and the phase of evaluating the effects of different drought stresses on water requirement and vegetation coefficient. The amount of water consumption in Eldarica pine seedlings during the plant growth period and in different treatments applied including drought stress treatments of 0.3, 0.5, 0.7 at age 1, drought 0.3, 0.5 and 0.7 at age 3, drought 0.3, drought 0.5 and 0.7 at age 5, including 239.3, 258.3, 307.13,برای تعیین نیاز آبی گونههای کاج و زیتون تلخ در سنین مختلف رویشی تحت تنش خشکی، آزمایش با آرایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوکی تصادفی کامل با تیمارهای آزمایشی شامل نوع گونه در دو سطح (کاج و زیتون)، سن در سه سطح (یک، سه و پنج ساله) و تنش خشکی در سه سطح (ملایم (3/0)، متوسط (5/0) و زیاد (7/0)) در 10 تکرار در منطقه رباطکریم، استان تهران انجام شد. نتایج نشان داد که میزان مصرف آب در نهال کاج تهران در طول دوره رشد گیاه و در تیمارهای مختلف اعمال شده شامل تیمارهای تنش خشکی 3/0، 5/0 و 7/0 در سن 1؛ خشکی 3/0، 5/0 و 7/0 در سن 3؛ خشکی 3/0، 5/0 و 7/0 در سن 5 بهترتیب شامل 3/239، 3/258، 13/307، 4/310، 7/339، 13/385، 03/414، 7/436 و 4/498 میلیمتر بود. همچنین میزان مصرف آب در زیتون تلخ در طول دوره رشد گیاه و در تیمارهای مختلف اعمال شده بهترتیب برابر با 9/238، 4/282، 03/310، 322، 8/374، 4/421، 7/471، 8/374 و 4/421 میلیمتر بدست آمد. بر اساس نتایج مقدار نیاز آبی کاج تهران در رژیمهای رطویتی مورد مطالعه از زیتون تلخ بیشتر بود. با افزایش میزان کاهش رطوبت مجاز مقدار نیاز آبی کاج تهران و زیتون تلخ در همه سنین مورد بررسی، افزایش یافت. بنابراین نیاز است در طرحهای جنگلکاری در مناطق خشک و نیمه خشک زیتون تلخ در اولویت کاشت قرار گیرد و نکات تنش خشکی مناسب (7/0) در نظر گرفته شود تا شرایط مناسب برای رشد و ماندگاری در شرایط سخت برای این درختان فراهم گردد.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2957_8cfd4dab12c01cb1f1159335a2c10b1e.pdfدانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Prioritization of Factors Affecting Drought using the Fuzzy Analytic Hierarchy Process Method (Study Case: Torbat Heydarieh City)اولویتبندی عوامل موثر بر خشکسالی با استفاده از روش سلسله مراتبی فازی (مورد مطالعه: شهرستان تربت حیدریه)7792295310.22077/jdcr.2024.7255.1057FAامیررضا رضائیدانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریهعلیرضا روشنیاستادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت حیدریهJournal Article20240204Iran is one of the driest countries in the world and is exposed to severe droughts. Drought is the result of the mutual effects of natural and social surroundings. In addition to affecting agricultural production, it also affects all living organisms at the same time. In this research, the prioritization of the factors affecting drought using the Fuzzy Analytical Hierarchy Process technique has been investigated in Torbat Heydarieh city. The statistical community included experts in this field and agricultural experts with more than 10 years of work experience in the group of 15 individuals. Interviews and expert opinions were used to confirm the validity of the questionnaire, and Cronbach's alpha test was used to confirm its reliability. The experts identified 19 sub-indices in the form of 5 main ones that influence drought in Torbat Heydarieh city after reviewing the theoretical literature of the research. The priority of the main indices that affect drought in this city according to their importance using the fuzzy Analytical Hierarchy Process method is presented in the following form: "human factors", "cultural factors", "social factors", "climatic factors" and "geographical factors". Based on the obtained results, it was found that among the 19 investigated sub-indices, the sub-indices of "excessive use of water resources" has the highest degree of importance, the sub-indices of "population growth", "lack of awareness about water shortage", "Reduction of rainfall", "Increase in temperature", "Increase in unauthorized dams and wells" and "Unsuitable and intensive agricultural crops" were placed in the next grade.ایران از جمله کشورهای خشک دنیاست که در معرض خشکسالیهای شدید قرار دارد. خشکسالی حاصل تأثیرات متقابل محیط طبیعی و اجتماعی است و اثرات پدیده خشکسالی نهتنها بر تولید محصولات کشاورزی، بلکه بهطور همزمان بر تمامی موجودات زنده تاثیرگذار است. در این پژوهش اولویتبندی عوامل موثر بر خشکسالی با استفاده از تکنیک تصمیمگیری سلسله مراتبی فازی در شهرستان تربتحیدریه مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه آماری شامل خبرگان در این زمینه و کارشناسان جهاد کشاورزی با بیش از 10 سال سابقه کاری به تعداد 15 نفر بودند. روایی پرسشنامه از طریق مصاحبه و استعلام نظرات خبرگان و پایایی آن از طریق آزمون آلفای کرونباخ تایید گردید. پس از بررسی ادبیات نظری پژوهش، تعداد 19 عامل فرعی در قالب 5 عامل اصلی موثر بر خشکسالی در شهرستان تربتحیدریه از نظر خبرگان شناسایی شد. اولویت عوامل اصلی موثر بر خشکسالی در این شهرستان بهترتیب اهمیت آنها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی بهصورت «عوامل انسانی»، «عوامل فرهنگی»، «عوامل اجتماعی»، «عوامل اقلیمی» و «عوامل جغرافیایی» میباشد. براساس نتایج بهدستآمده مشخص شد که در میان 19 زیرشاخص مورد بررسی، زیرشاخص «بهرهبرداری بیش از حد از منابع آبی» دارای بالاترین درجه اهمیت بوده و زیرشاخصهای «رشد جمعیت»، «عدم آگاهی در مورد کمبود آب»، «کاهش بارش»، «افزایش دما»، «افزایش سدها و چاههای غیرمجاز» و «کشتهای نامناسب و پرمصرف کشاورزی» در رتبههای بعدی قرار گرفتند.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2953_81713b6988608b34cd94ee750a43ff72.pdfدانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Analysis of Iran's Drought Changes with Palmer's Self-Adjustment Indexارزیابی تغییرات خشکسالی ایران با شاخص خودتنظیم پالمر93106295110.22077/jdcr.2024.6149.1016FAسید محمود حسینی صدیقدانش آموخته دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.0000-0002-6380-2743مسعود جلالیاستادیار گروه آموزشی آب وهواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه زنجان، شهر زنجان. ایرانJournal Article20230218Drought is one of the phenomena of environmental hazards that occurs in most parts of the world but its manifestation is more in arid and semi-arid regions and also occurs over a long period of time and alternately affects human societies through negative effects. It causes problems for water and agriculture, followed by the economy. One method of assessing drought status is the use of Palmer Drought Severity Indicators (scPDSI). In this study, the scPDSI index has been used to study drought and wet season during the period 1979 to 2018. In this research, data with spatial resolution of 0.5 * 0.5 has been used. The results showed that the cities of Bojnourd, Maneh and Samolghan, Gorgan, Shahroud, Tehran, Qazvin, Arak, Hamedan, Kashan, Bandar Lengeh, Fasa, Bandar Abbas, and west of Khorramabad have experienced severe to moderate droughts; These droughts have covered Iran with 22.06% in spring and 20.12% in summer. In general, the results indicate that droughts occurred from low latitudes to 33.75 ° latitude.خشکسالی یکی از پدیدههای حدی آب و هوایی است که در بیشتر نقاط جهان اتفاق میافتد ولی نمود آن در مناطق خشک و نیمهخشک بیشتر است و همچنین در یک بازه زمانی طولانی و به صورت متناوب جوامع بشری را از طریق اثرات منفی بر روی منابع آب و کشاورزی و به دنبال آن اقتصاد را دچار مشکل میسازد. یکی از روشهای بررسی وضعیت خشکسالی کشور ایران استفاده از شاخصهای خودواسنجی شدت خشکسالی پالمر میباشد که طی دوره زمانی 1979 تا 2018 ا و از دادههای تفکیک مکانی o5/*o5/0 واحد تحقیقات آب و هوایی دانشگاه آنگلیای شرقی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد شهرهای بجنورد، مانه و سملقان، گرگان، شاهرود، تهران، قزوین، اراک، همدان، کاشان، بندرلنگه، فسا، بندرعباس، و غرب خرم آباد دچار خشکسالیهای شدید تا متوسط هستند؛ که این خشکسالیها در فصل بهار با22/06 درصد و در تابستان با 20/12 درصد ایران را فرا گرفته است. به طورکلی نتایج حاکی از آن است که روند خشکسالیهای شدید تا متوسط از عرضهای جغرافیایی پایین تا 33/75 درجه عرض جغرافیایی رخ داده است.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2951_f6dcb97403f53fe37f503977fe18a86a.pdfدانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیممجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم3092-60762120240521Simulating the Growth and Development of Quinoa with using DSSAT 4.7 Software Model in Field Conditionsشبیه سازی رشد و نمو کینوا با نرم افزار DSSAT 4.7 در شرایط مزرعه107124295510.22077/jdcr.2023.6801.1045FAشهاب اقبالی شاه آبادکارشناس جهاد کشاورزی استان یزد، یزد، ایران.مهدی نصیری محلاتیاستاد گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.محسن جهاندانشیار گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.محمدحسن فلاحدانش آموخته دکتری اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.Journal Article20230920Climate change is rapidly degrading the conditions of crop production. For instance, increasing salinization and aridity is forecasted to increase in the most parts of the world. This research was conducted in two regions of Yazd province with 10 separate experiments in the form of a randomized complete block design with three replications. Experimental factors included 5 promising modified lines in Yazd Salinity Research Center with Titicaca cultivar.The results of calibration and validation of CROPGRO model with DSSAT software were evaluated as favorable for quinoa and the 30-year seasonal analysis of the model for the city of Yazd showed that the optimal planting dates for lines 3, 4, 5 and 6 are the first of August, the end of July, and the middle of It is August and the end of July because it is the shortest period of growth. Considering that this model can integrate the complex interactions of soil properties, climatic conditions, management practices and genetic characteristics of the product, it leads to a better understanding of the complex interactions between factors affecting the growth and development of this plant, so it can be used to develop studies on the aspect Different types of quinoa ecophysiology should be used in research departments.یران کشوری وسیع با جمعیت رو به افزایش است و تأمین نیاز غذایی جدید با تولید و استفاده از دانه اصلاح شده گیاهان مقاوم و سازگار با خاکهای خشک و شور مانند کینوا در کنار گیاهان استراتژیک و به کارگیری ابزارهای دانش بنیان در مدیریت زراعی و بهنژادی مانند مدلها، به عنوان راهکاری مناسب، قادر خواهد بود تولید غذا را در کشورمان متناسب با افزایش جمعیت تغییر دهد. این تحقیق در یک سال و دو از منطقه استان یزد با 10 آزمایش جداگانه و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. عاملهای آزمایش شامل 5 لاین امید بخش اصلاح شده در مرکز تحقیقات شوری یزد بود؛ که از آنها چهار لاین متوسطرس، یک لاین دیررس و یک رقم زودرس تیتیکاکا بود. نمونهگیری و یادداشت برداریها به طور مرتب، هر سه روز یکبار و متناسب با پیشرفت مراحل فنولوژیک هر لاین انجام شد. شبیه سازی رشد و نمو کینوا، واسنجی و ارزیابی مدل توسط نرم افزار DSSAT 4.7 و با دادههای برداشت شده از مزرعه انجام شد. نتایج واسنجی و تعیین اعتبار مدل CROPGRO با نرم افزار DSSAT 4.7 برای کینوا مطلوب ارزیابی شد و بررسی آنالیز فصلی 30 ساله مدل برای شهر یزد نشان داد که تاریخ کاشت مطلوب برای لاینهای متوسطرس، دیررس و رقم تیتیکاکا به ترتیب اول مرداد، آخر تیر و نیمه مرداد بدست آمد زیرا کوتاهترین دوره رشد در این تاریخکاشتها داشتند.https://jdcr.birjand.ac.ir/article_2955_34e3df1067e189f69644402f85ff6e28.pdf