دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم 3092-6076 مقالات آماده انتشار 2026 06 19 The Lived Experience of Drought: A Phenomenological Study of Farmers and Herders in the Bahloli Tribe, Zirkuh County, South Khorasan Province تجربه زیسته خشکسالی در میان دامداران و کشاورزان ایل بهلولی شهرستان زیرکوه استان خراسان جنوبی 4048 10.22077/jdcr.2026.11183.1224 FA محمود بهروزی دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد پژوهشگری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. 0000-0002-6758-0789 حسین قدرتی دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. 0000-0002-6758-0789 مهدی بروغنی مرکز پژوهشی مطالعات جغرافیایی و علوم اجتماعی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار 0000-0003-4867-3469 Journal Article 2026 04 22 This study aimed to understand and explain the lived experience of drought among farmers and herders of the Bahluli tribe in Zirkuh County, South Khorasan Province. Accordingly, the present study employed grounded theory methodology to investigate the drought experience among the herders and farmers of the Bahluli tribe. Participants were selected through purposive sampling from among tribal members with a background in farming and animal husbandry. Theoretical saturation was achieved after conducting 29 interviews. Data from in-depth interviews were analyzed using MAXQDA software, and based on grounded theory procedures, 29 open codes, 11 axial codes, and 5 core codes were extracted. The findings indicated that 11 axial categories namely "quantitative and qualitative decline of water resources," "reduced biological yield of agricultural and livestock products," "economic and infrastructural challenges," "psychological and social consequences of the crisis," "drought experience," "trust deficit and reduced self-sufficiency," "resource consumption optimization strategies," "economic and social strategies for crisis management," "social consequences of the crisis," "water resource conflicts," and "psychological effects of the crisis"—play a role in shaping the lived experience of farmers and herders regarding the phenomenon of drought. Based on the qualitative analysis of data from interviews with 29 herders and farmers of the Bahluli tribe, drought experience was identified as a complex and multidimensional phenomenon. The underlying causes of drought included the quantitative and qualitative decline of water resources, reduced biological yield of agricultural and livestock products, economic and infrastructural challenges, and the psychological and social consequences of the crisis. این پژوهش با هدف فهم و تبیین تجربه زیسته خشکسالی در میان کشاورزان و دامداران ایل بهلولی در شهرستان زیرکوه استان خراسان جنوبی انجام شده است. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش نظریه زمینه‌ای به مطالعه‌ی تجربه‌ی خشکسالی در بین دامداران و کشاورزان در ایل بهلولی شهرستان زیرکوه پرداخته است. مشارکت‌کنندگان در پژوهش با روش نمونه‌گیری هدفمند و از بین اعضای ایل که دارای سابقه کشاورزی و دامداری بودند انتخاب شدند که بعد از انجام 29 مصاحبه یافته‌ها به اشباع نظری رسید. داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودا تحلیل و بر اساس روش داده‌بنیاد، ۲۹ کد باز، ۱۱ کد محوری و ۵ کد اصلی استخراج شد. یافته‌ها نشان داد که 11 مقوله محوری «افت کمی و کیفی منابع آبی»، «کاهش تولید زیستی در محصولات دامی و کشاورزی»، «چالش های اقتصادی و زیر ساختی»، «پیامدهای روانی و اجتماعی بحران»، «تجربه خشکسالی»، «شکاف اعتماد و کاهش خودکفایی»، «راهکارهای بهینه سازی مصرف منابع»، «راهکارهای اقتصادی و اجتماعی برای مدیریت بحران»، «پیامدهای اجتماعی بحران»، «تعارضات منابع آبی» و «اثرات روانی بحران» در شکل‌گیری تجربه زیسته کشاورزان و دامداران در زمینه پدیده خشکسالی نقش دارند. بر اساس تحلیل کیفی داده‌های حاصل از مصاحبه با 29 نفر از دامداران و کشاورزان ایل بهلولی، تجربه خشکسالی به عنوان یک پدیده پیچیده و چند بعدی شناسایی شد. علل زمینه‌ای خشکسالی شامل افت کمی و کیفی منابع آبی، کاهش تولید زیستی در محصولات دامی و کشاورزی، چالش‌های اقتصادی و زیرساختی، و پیامدهای روانی و اجتماعی بحران بود.