دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم 3092-6076 3 ویژه نامه 2025 12 22 Examining the special socio-spiritual factors of drought from the perspective of Quran and hadiths بررسی عوامل خاص اجتماعی معنوی خشکسالی از منظر قرآن و روایات 119 136 3947 10.22077/jdcr.2024.8306.1080 FA محمد اکبری استادیار، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم، ایران. Journal Article 2024 10 19 Human daily life is always dependent on water, and the phenomenon of drought has many negative effects on water resources and environments dependent on these resources, and water scarcity generally causes irreparable damages in recent years. Therefore, investigating the causes and factors of drought is necessary and necessary to prevent it, spiritual and social factors are more important because they cannot be seen and measured naturally and materially, so the author in this article investigates the factors with a library method and a descriptive-analytical approach. He has discussed and investigated the social and spiritual factors of drought from the perspective of the Quran and traditions, and the results of the research indicate that neglect, indifference to the good and forbidding of the bad, guardianship and oppressive judgment are among the social and spiritual factors of the drought from the perspective of the Quran. Kareem and hadiths, and in fact, this type of drought is a type of divine punishment that afflicts people due to their wrong social behaviors and beliefs. زندگی روزمره انسان، همواره بسته به آب است و پدیده خشکسالی اثرات منفی بسیاری بر منابع آب و محیط‌های وابسته به این منابع می‌گذارد و کم‌آبی عموماً در سال‌های اخیر خسارات جبران‌ناپذیری را سبب می‌گردد. لذا بررسی علل و عوامل خشکسالی، برای پیشگیری از آن لازم و ضروری است، عوامل معنوی اجتماعی به دلیل اینکه قابل رؤیت و اندازه‌گیری طبیعی و مادی نیست اهمیت بیشتری دارد، لذا نگارنده در مقاله حاضر با روش کتابخانه‌ای و با رویکرد توصیفی – تحلیلی بررسی عوامل خاص اجتماعی معنوی خشکسالی از منظر قرآن و روایات را مورد بحث و بررسی قرار داده است و نتایج تحقیق حاکی از آن است که نادیده‌انگاری، بی‌اعتنایی به امر به معروف و نهی از منکر، ولایت و قضاوت ضالمانه از مجموعه عوامل اجتماعی معنوی خشکسالی از منظر قرآن کریم و روایات است و در واقع این نوع خشکسالی یک نوع عذاب الهی است که به سبب رفتارها و باورهای نادرست اجتماعی انسان‌ها گریبانگیر آن‌ها می‌شود. https://jdcr.birjand.ac.ir/article_3947_7709d0aaf3682787f8cc92ef0a4469dc.pdf