دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم 3092-6076 مقالات آماده انتشار 2025 09 02 Effect of brassinosteroid and melatonin on antioxidant enzymes and grain yield of quinoa (Chenopodium quinoa Willed) under drought stress condition اثر براسینواستروئید و ملاتونین بر آنزیم های آنتی اکسیدان و عملکرد دانه گیاه کینوا (Chenopodium quinoa Willd)در شرایط تنش خشکی 3595 10.22077/jdcr.2025.9942.1163 FA ندا پاک گوهر ;گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید باهنر علی اکبر مقصودی مود دانشگاه شهید باهنر کرمان 0000-0003-2731-9057 حسن فرح بخش عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان (رئیس گروه تولید و ژنتیک گیاهی) امین پسندی پور دانشگاه شهید باهنر Journal Article 2025 08 18 To investigate the effects of brassinosteroid and melatonin on antioxidant enzymes and yield of quinoa under drought stress, a split-plot experiment based on a randomized complete block design was conducted during the 2019–2020 and 2020–2021 growing seasons at the Research Farm of Shahid Bahonar University of Kerman. Treatments included three irrigation levels (100, 75, and 50% of field capacity) as the main plots, and nine foliar applications as subplots. Drought stress, foliar application, and their interactions significantly affected physiological traits and yield. Increasing drought enhanced malondialdehyde (MDA) content and polyphenol oxidase, while reducing leaf protein. The highest MDA obtained under no foliar application with 50% field capacity irrigation (36.52% increase), whereas foliar application under 75 and 50% irrigation significantly reduced it. The lowest leaf protein was also observed under no foliar application at 50% field capacity (22% reduction). The maximum catalase occurred under 75% irrigation with foliar application of 0.5µM melatonin × 0.5µM brassinosteroid, while the minimum was under 50% irrigation without foliar application. Combined foliar spraying increased peroxidase activity (up to 0.83%) compared with the control. Drought stress significantly enhanced polyphenol oxidase, with the highest activity (25% increase) recorded at 50% field capacity. Grain yield was strongly affected, with the highest yield under 100% irrigation and the lowest under 50% in the second year. Combined foliar application of melatonin and brassinosteroid, particularly under stress (75 and 50%), significantly improved yield by up to 65% compared with the control, with higher concentration being more effective under severe drought. به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی براسینواستروئید و ملاتونین بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و عملکرد کینوا تحت تنش خشکی، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ در مزرعه دانشگاه شهید باهنر کرمان اجرا شد. تیمارها شامل آبیاری ۱۰۰، ۷۵ و ۵۰ درصد ظرفیت زراعی و نه سطح محلول‌پاشی بودند. تنش خشکی و محلول‌پاشی اثر معنی‌داری بر شاخص‌های فیزیولوژیک و عملکرد داشتند. افزایش خشکی موجب افزایش مالون‌دی‌آلدهید و فعالیت پلی‌فنل‌اکسیداز و کاهش پروتئین برگ گردید. بیشترین مالون‌دی‌آلدهید در آبیاری ۵۰ درصد بدون محلول‌پاشی مشاهده شد، در حالی‌که محلول‌پاشی، به‌ویژه در سطوح ۵۰ و ۷۵ درصد، آن را کاهش داد. فعالیت کاتالاز و پراکسیداز در تیمار ملاتونین و براسینواستروئید بیشترین بود. عملکرد دانه در آبیاری کامل بیشترین و در ۵۰ درصد کمترین بود. کاربرد ملاتونین و براسینواستروئید عملکرد را تا ۶۵ درصد افزایش داد. براسینواستروئید 5/0 میکرومولار در تنش ملایم به‌عنوان تیمار برتر پیشنهاد می‌شود.