دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم 3092-6076 3 3 2025 11 22 Investigating the Effect of Water Deficit and Different Feeding Methods on Some Functional, Physiological and Qualitative Traits of Safflower (Carthamus Tinctorius L.) بررسی اثرتنش‌آبی و روش‌های مختلف تغذیه بر برخی صفات عملکردی، فیزیولوژیک وکیفی گلرنگ ( Carthamus tinctorius L.) 25 46 3350 10.22077/jdcr.2025.8746.1107 FA محمد هادی آرین دانشجوی دکتری زراعت، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی ، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. 0009-0002-8518-3047 محمدجواد ثقه الاسلامی استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. رضا برادران دانشیار، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی ، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. مهدی ابراهیمی استادیار، گروه پژوهشی بهینه سازی تولید و فراوری گیاهان دارویی بومی خراسان جنوبی ، جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران. 0000-0002-0047-333X Journal Article 2025 01 15 Water deficit is one of the most important environmental deficites that affects the performance of many products by changing physiological and biochemical processes. for investigate the effect of nutrition methods and water deficit on the functional, physiological and qualitative traits of safllower, this research was carried out in the form of split plots based on a randomized complete block design in three replications and in two crop years of 2019-2020 and 2020-2021 in the research farm of Jahad Daneshgahi of birjand. Irrigation regime treatment includes two levels of full irrigation (100% water requirement) and water deficit (50% water requirement) as the main factor and considering the nutritional program. There were eight methods (control, NPK, humic acid (HA), fertilizing phosphate-2 (PB-2), NPK + HA, NPK + PB-2 , HA + PB-2.NPK+HA+PB-2).Water deficit decreased seed yield, number of bolls per plant, number of bolls per square meter, percentage of seed oil, number of seeds per boll, oil yield and weight of 1000 seeds, and increased the efficiency of water consumption for seed and oil production. Based on the results of the research, feeding increased functional traits and qualitative traits such as seed oil. تنش‌آبی از مهمترین تنش‌های محیطی می باشدکه با تغییر فرآیندهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی بر عملکرد محصولات تأثیر می گذارد.بمنظور بررسی تأثیر روش های تغدیه و تنش‌آبی بر صفات عملکردی، فیزیولوژیک و کیفی گلرنگ ، این پژوهش در قالب کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار و در دو سال زراعی 1399-1398 و 1400-1399 در مزرعه گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی بیرجند اجرا گردید. تیمار رژیم آبیاری شامل دو سطح آبیاری کامل (۱۰۰ درصد نیاز آبی) و تنش‌آبی (۵۰ درصد نیاز آبی) به-عنوان عامل اصلی و در نظر گرفتن برنامه‌ی تغذیه‌ای به هشت روش (شاهد، NPK، اسید هیومیک ، فسفات بارور-2 (PB-2)، NPK + HA، NPK + PB-2، HA + PB-2 و +PB-2 NPK + HA) به عنوان عوامل فرعی بود. تنش‌آبی باعث کاهش عملکرد دانه، تعداد غوزه در بوته، تعداد غوزه در متر مربع، درصد روغن دانه، تعداد دانه در غوزه، عملکرد روغن و وزن هزار دانه گردید وافزایش کارآیی مصرف آب برای تولید دانه و روغن گردید. براساس نتایج تحقیق تغذیه صفات عملکردی و صفات کیفی از قبیل روغن دانه افزایش یافت. در شرایط تنش‌ آبی بیشترین درصد روغن دانه مربوط به تیمار NPK+PB-2 در سال اول با 63/22 درصد و در شرایط آبیاری کامل در سال دوم و تیمارHA با 93/25 درصد بود. بیشترین تعداد دانه در غوزه در سال اول و در شرایط بدون تنش در تیمار HA+PB-2 با 28/33 عدد بود و در شرایط تنش مربوط به تیمار NPK+HA+PB-2 با 44/31 بود. تنش‌آبی منجر به کاهش معنی‌دار میانگین وزن هزار دانه گردید. https://jdcr.birjand.ac.ir/article_3350_b7ee0d0d4d5ef995aae0fc691e6d840d.pdf