دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم 3092-6076 3 1 2025 05 22 Meteorological Drought Risk Monitoring and Zoning Using Random Forest Model پایش و پهنه‌بندی خطر خشکسالی با استفاده از مدل جنگل تصادفی (مورد مطالعه: استان اردبیل) 83 94 3238 10.22077/jdcr.2025.8551.1093 FA احمد حجاریان دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2024 12 13 Drought is a natural phenomenon that can occur in any climate and its harmful effects are much wider and deeper than other natural disasters. This natural phenomenon is considered one of the most harmful and economically, socially, physically and environmentally harmful natural disasters. This study was conducted with the aim of predicting and preparing a hazard map, identifying sensitive areas for sustainable development that reduces risks and enhances resilience. In this study, the layers of precipitation, temperature, climate, normalized vegetation difference index and morphometric indices including topographic wetness index, mass balance index, geographical location index and wind shelter index were used to prepare a drought zoning map in Ardabil province using the random forest model. Variable importance analysis using the permutation index showed that precipitation, temperature, climate are the most important factors affecting drought in Ardabil province, respectively. The study of the drought sensitivity zoning map of this province using the above hybrid model showed that about 50 percent of the study area is in the category of areas with high and very high sensitivity to drought events. The results of the evaluation of the ROC curve with an area under the curve above 0.9 for this model indicate the high accuracy of this model in presenting results. خشکسالی یک پدیده طبیعی است که در هر نوع آب وهوایی امکان وقوع آن وجود دارد و آثار زیانبار آن به مراتب گسترده‌تر و عمیق‌تر از دیگر بلای طبیعی است. این پدیده طبیعی یکی از مضرترین و از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و محیط زیستی زیانبارترین بلای طبیعی به شمار می‎رود. این مطالعه با هدف پیش‌بینی و تهیه نقشه خطر، شناسایی مناطق حساس به منظور توسعه پایداری که خطرات را کاهش و انعطاف‌پذیری را ارتقا می‌دهد، انجام شده است. در این مطالعه از لایه‌های بارندگی، دما، اقلیم، شاخص نرمال شده تفاوت پوشش گیاهی و شاخص‌های موفومتری از جمله شاخص خیسی توپوگرافی، شاخص تعادل جرم، شاخص موقعیت جغرافیایی و شاخص پناهگاه بادی به منظور تهیه نقشه پهنه‌بندی خشکسالی در استان اردبیل از مدل جنگل تصادفی استفاده گردید. تجزیه و تحلیل اهمیت متغیر با استفاده از شاخص جایگشت نشان داد که به ترتیب بارندگی، دما، اقلیم از مهمترین عوامل موثر بر خشکسالی استان اردبیل هستند. بررسی نقشه پهنه‌بندی حساسیت این استان به خشکسالی با استفاده از مدل ترکیبی فوق نشان داد که حدود 50 درصد از منطقه مورد مطالعه در رده مناطق دارای حساسیت زیاد و بسیار زیاد به رخداد خشکسالی می‌باشد. نتایج حاصل از ارزیابی منحنی ROC با سطح زیر منحنی بالای 9/0 برای این مدل نشان دهنده دقت بالای این مدل در ارائه نتایج است. https://jdcr.birjand.ac.ir/article_3238_6d2d355e5ecf23810cb6949b876c4e82.pdf