دانشگاه بیرجند-گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم مجله پژوهش های خشکسالی و تغییراقلیم 3092-6076 2 3 2024 11 21 Application of Copula Functions in Meteorological Drought Analysis in Qaen Area کاربرد توابع مفصل در تحلیل خشک‌سالی هواشناسی در شهرقائن 1 16 3073 10.22077/jdcr.2024.7301.1059 FA مهدی امیرآبادی زاده دانشیارگروه علوم و مهندسی آب و عضو گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم،دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0002-8626-4036 مصطفی یعقوب زاده دانشیارگروه علوم و مهندسی آب و عضو گروه پژوهشی خشکسالی وتغییراقلیم،دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0002-1041-1941 Journal Article 2024 02 14 Drought is one of the most damaging natural events, significantly impacting water resource planning due to its geographical dominance and prolonged duration. This study analyzed drought intensity and duration at Qaen meteorological station from 1998 to 2018 using the 12-month Standardized Precipitation Index (SPI). The correlation between drought severity and duration was assessed using Tau-Kendall (0.74) and Spearman (0.88) coefficients, indicating a strong relationship. Marginal probability distributions revealed that drought duration follows a normal distribution, while severity aligns with a log-normal distribution. Among various joint functions analyzed, the atmospheric joint function was identified as the most suitable model, with RMSE = 0.0924 and NSE = 0.996. This model enables accurate estimation of the probability and return periods of drought events, providing critical insights for integrated water resource management. These findings can support planners and stakeholders in developing strategies to mitigate drought impacts in the study area. خشک‌سالی یکی از خسارت‌بارترین وقایع طبیعی هست که به دلیل حکم‌فرما بودن آن در یک حیطه جغرافیائی و طولانی بودن بایستی موردتوجه برنامه‌ریزان منابع آب قرار گیرد. دو مشخصه بارز که در بررسی خشک‌سالی‌ بایستی موردتوجه باشند، شدت و دوام آن هست. در این تحقیق از توابع مفصل دوبعدی برای ایجاد توزیع‌های دومتغیره از شدت و مدت خشک‌سالی در ایستگاه هواشناسی قائن طی سال‌های2018-1988 استفاده شد. برای تعیین شدت و مدت خشک‌سالی از سری زمانی شاخص بارش استانداردشده(SPI) 12‌ماهه استفاده گردید. ضریب همبستگی تاو-کندال و اسپیرمن برای تعیین معنی‌دار بودن همبستگی بین شدت و مدت خشک‌سالی مورداستفاده قرار گرفت که مقدار آن‌ها به ترتیب 0/74 و0/88 تعیین گردید. نتایج بررسی توزیع احتمال‌های حاشیه‌ای نشان داد که مدت و شدت خشک‌سالی به ترتیب از توزیع احتمال پرتو و لوگ نرمال پیروی می‌نمایند که پارامترهای این توزیع‌ها مشخص گردیدند. همچنین از میان توابع مفصل موردبررسی، تابع مفصل جو با داشتن مقدار RMSE برابر 0/0624 و شاخص NSE برابر 0/996 مناسب‌ترین تابع برای تحلیل دومتغیره شدت و مدت خشک‌سالی می‌باشد و مقدار حداکثر لگاریتم درست نمائی آن7/78 به دست آمد. درنهایت احتمال وقوع دومتغیره توأم و احتمال دوره‌های بازگشت توأم محاسبه شدند که نتایج حاصله می‌تواند اطلاعات ارزشمندی را برای برنامه‌ریزی و مدیریت یکپارچه منابع آب منطقه مورد مطالعه، در اختیار برنامه‌ریزان و ذی‌نفعان قراردهد. https://jdcr.birjand.ac.ir/article_3073_c8cd63e1bf13c5016881652983fb615a.pdf